Hijyenik Bağlantı Elemanları ve Hijyenik Civatalar

Hijyenik Civata ve Hijyenik Bağlantı Elemanları: Gıda, içecek, ilaç, kozmetik ve hijyenik üretim makineleri için hijyenik tasarıma uygun bağlantı çözümleri.

Gıda ve hijyenik üretim ekipmanlarında kullanılan bağlantı elemanlarının görevi yalnızca iki parçayı birbirine sabitlemek değildir.

Makinenin temizlenebilirliği, bağlantı bölgelerinde kir veya ürün kalıntısı birikmemesi, su ve temizlik kimyasallarının ulaşamadığı alanların azaltılması ve korozyona dayanıklı malzeme kullanımı da bağlantı elemanı seçiminde dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle hijyenik tasarım gerektiren makinelerde standart paslanmaz civataların yanında özel olarak geliştirilmiş hijyenik civata ve bağlantı elemanları kullanılabilir.

Bay Bağlantı Elemanları olarak hijyenik bağlantı elemanları konusunda ürün ve tedarik seçenekleri sunuyor, uygulamanıza uygun çözümün belirlenmesi için teknik destek sağlıyoruz.

Hijyenik Bağlantı Elemanı Nedir?

Hijyenik bağlantı elemanı; yalnızca paslanmaz malzemeden üretilmiş bir civata veya somun değildir.

Hijyenik bağlantı elemanlarında malzeme, yüzey kalitesi, geometri, sızdırmazlık ve temizlenebilirlik birlikte değerlendirilir.

Özellikle gıda ve benzeri hijyenik üretim alanlarında bağlantı elemanının çevresinde veya üzerinde ürün kalıntılarının, suyun veya mikroorganizmaların birikebileceği bölgelerin azaltılması önemlidir.

Bazı hijyenik civata ve somun tasarımlarında bu nedenle:

  • Yuvarlatılmış yüzeyler,
  • Kendinden drenaj sağlayan geometriler,
  • Düşük yüzey pürüzlülüğü,
  • Sızdırmazlık elemanları,
  • Ölü alanları azaltan bağlantı geometrileri

kullanılır.

Örneğin EHEDG tarafından listelenen NGI hijyenik civata ve somunlarında EHEDG Type EL Class I AUX ve 3-A sertifikasyonları bulunurken, ürünlerde maksimum Ra 0,8 µm yüzey pürüzlülüğü ve sızdırmazlık çözümleri kullanılıyor.

Her Paslanmaz Civata Hijyenik Civata mıdır?

Hayır.

Bu, hijyenik bağlantı elemanlarında en sık karıştırılan konulardan biridir.

Örneğin A4-80 paslanmaz bir civata yüksek korozyon direnci ve belirli mekanik özellikler sağlayabilir. Ancak yalnızca A4-80 veya 316L olması, ürünün otomatik olarak hijyenik tasarıma uygun olduğu anlamına gelmez.

Hijyenik uygulamalarda bağlantı elemanının:

Malzemesi + yüzeyi + geometrisi + temizlenebilirliği + gerekiyorsa sertifikasyonu

birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle standart paslanmaz civata ile hijyenik civata arasında seçim yapılırken yalnızca paslanmaz çelik kalitesine bakmak yeterli değildir.

Hijyenik Civata ile Standart Civata Arasındaki Fark

Standart bir civata öncelikle mekanik bağlantı görevini yerine getirmek üzere tasarlanır.

Hijyenik tasarımlı bir civatada ise mekanik bağlantının yanında temizlenebilirlik ve hijyenik tasarım kriterleri de dikkate alınır.

ÖzellikStandart paslanmaz civataHijyenik civata
Mekanik bağlantı✓✓
Paslanmaz malzemeUygulamaya göreGenellikle
Korozyon direnciÖnemliÖnemli
Özel yüzeyHer zaman değilÖnemli
Hijyenik geometriGenellikle yokTasarımın parçası
Ölü alanların azaltılmasıTemel kriter değilÖnemli
SızdırmazlıkGenellikle yokÜrüne göre
EHEDG / 3-AGenellikle bulunmazBazı ürünlerde mevcut

Buradaki “bazı ürünlerde” ifadesi önemlidir. Bir ürünün hijyenik tasarım olarak pazarlanması ile belirli bir kuruluş tarafından sertifikalandırılmış olması aynı şey değildir.

EHEDG Nedir?

EHEDG – European Hygienic Engineering & Design Group, gıda üretim ve işleme ekipmanlarında hijyenik mühendislik ve tasarım konusunda çalışmalar yapan uluslararası bir kuruluştur.

EHEDG’nin amacı, gıda üretim ekipmanlarının hijyenik tasarımına yönelik prensiplerin geliştirilmesine ve uygulanmasına katkı sağlamaktır.

EHEDG, hijyenik tasarım prensiplerine göre ekipmanların test edilmesi ve sertifikalandırılması için yöntemler de geliştirmiştir.

Bu nedenle özellikle gıda makineleri ve proses ekipmanlarında EHEDG referansı, bağlantı elemanlarından çok daha geniş bir hijyenik tasarım yaklaşımının parçasıdır.

EHEDG sertifikası ile “hijyenik tasarım” aynı şey değildir

Bir üreticinin ürününü “hijyenik tasarım” olarak tanımlaması ile ürünün EHEDG tarafından sertifikalandırılmış olması birbirinden farklıdır.

Bu nedenle teknik şartnamede EHEDG sertifikasyonu isteniyorsa, ürünün ilgili sertifikasının ayrıca kontrol edilmesi gerekir.

Ra 0,8 µm Nedir?

Hijyenik bağlantı elemanları ve makine parçalarında sık karşılaşılan ifadelerden biri:

Ra ≤ 0,8 µm

şeklindedir.

Ra, yüzeyin ortalama pürüzlülüğünü ifade eden bir yüzey pürüzlülüğü parametresidir.

Basitçe söylemek gerekirse:

Ra değeri azaldıkça yüzey daha düzgün hale gelir.

Hijyenik tasarımda yüzey kalitesinin önemi, yüzeyin temizlenebilirliğiyle ilişkilidir.

EHEDG kaynaklarında gıda ile temas eden yüzeyler için Ra 0,8 µm veya daha düşük değer yaygın bir referans olarak belirtilirken, temizlenebilirliğin yalnızca Ra değerine bağlı olmadığı ve yüzey işleme yönteminin oluşturduğu yüzey topografyasının da önemli olduğu belirtilmektedir.

Bu nedenle:

Ra 0,8 µm = otomatik olarak hijyenik ürün

şeklinde bir sonuç çıkarmak doğru değildir.

Yüzey pürüzlülüğü, hijyenik tasarımın yalnızca bir parçasıdır.

316L Hijyenik Bağlantı Elemanları

Hijyenik makine ve proses ekipmanlarında paslanmaz çelik kullanımı oldukça yaygındır.

Özellikle AISI 316L, birçok hijyenik uygulamada tercih edilen paslanmaz çeliklerden biridir.

Ancak burada da önemli bir ayrım vardır:

316L malzeme kullanılması, tek başına bağlantı elemanının hijyenik olduğu anlamına gelmez.

Örneğin ELESA+GANTER’in hijyenik tasarım ürün grubundaki GN 1580 ürünlerinde AISI 316L paslanmaz çelik, Ra < 0,8 µm yüzey ve sızdırmazlık elemanları kullanılıyor; ürün EHEDG yönergelerine göre onaylanmış olarak sunuluyor.

Bu nedenle hijyenik bağlantı elemanı seçerken:

  • 316L malzeme,
  • yüzey kalitesi,
  • bağlantı geometrisi,
  • sızdırmazlık,
  • temizlenebilirlik,
  • gerekli sertifikalar

birlikte değerlendirilmelidir.

Gıda Makinelerinde Neden Hijyenik Bağlantı Elemanı Kullanılır?

Gıda makinelerinde kullanılan ekipmanlar üretim sırasında ürünle, suyla ve temizlik kimyasallarıyla temas edebilir.

Bu makinelerin düzenli olarak temizlenmesi gerekir.

Bağlantı elemanlarının çevresinde temizlenmesi zor bölgelerin bulunması, ekipmanın genel temizlenebilirliğini olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle hijyenik tasarımda amaç yalnızca:

“Makineyi temizlemek”

değil,

“Makinenin etkili şekilde temizlenebileceği şekilde tasarlanması”

dır.

Hijyenik tasarım yaklaşımı özellikle:

  • Gıda makineleri,
  • İçecek makineleri,
  • Süt ve süt ürünleri ekipmanları,
  • Paketleme makineleri,
  • Dolum makineleri,
  • İlaç üretim ekipmanları,
  • Kozmetik üretim makineleri

gibi uygulamalarda önem kazanabilir.

CIP Sistemlerinde Bağlantı Elemanları

CIP – Cleaning in Place, ekipmanın tamamen sökülmesine gerek kalmadan yerinde temizlenmesini sağlayan temizlik yöntemidir.

Gıda ve içecek sektörlerinde kullanılan proses ekipmanlarında CIP önemli bir temizlik yaklaşımıdır.

EHEDG’nin CIP tesislerinin hijyenik tasarımına yönelik özel kılavuzları bulunmaktadır.

CIP uygulamalarında bağlantı elemanları seçilirken:

  • Temizleme sıvısının ulaşamadığı bölgeler,
  • Sıvı birikmesine neden olabilecek geometriler,
  • Ürün kalıntısı oluşabilecek boşluklar,
  • Yüzey kalitesi,
  • Sızdırmazlık,
  • Malzeme uyumluluğu

dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle CIP sistemlerinde kullanılan bağlantı elemanları, ekipmanın genel hijyenik tasarımından bağımsız düşünülmemelidir.

Hijyenik Bağlantı Elemanlarında Hangi Özelliklere Bakılmalı?

Bir hijyenik civata, somun veya bağlantı elemanı seçerken aşağıdaki kriterler incelenmelidir:

1. Malzeme

316L gibi uygulamaya uygun paslanmaz çelikler tercih edilebilir.

2. Yüzey Pürüzlülüğü

Üreticinin belirttiği Ra değeri kontrol edilmelidir.

3. Geometri

Kir, ürün veya sıvı birikimine neden olabilecek bölgeler değerlendirilmelidir.

4. Sızdırmazlık

Uygulamaya göre conta veya başka bir sızdırmazlık çözümü gerekebilir.

5. Temizlenebilirlik

Bağlantı elemanının ekipmanın genel temizleme prosedürüne uygun olması gerekir.

6. Sertifikasyon

Proje veya makine şartnamesinde EHEDG, 3-A veya başka bir standart/sertifikasyon isteniyorsa ilgili ürünün gerçek sertifikaları kontrol edilmelidir.

Hijyenik Bağlantı Elemanı Nerelerde Kullanılır?

Hijyenik bağlantı elemanları özellikle yıkama yapılan veya hijyenik tasarımın kritik olduğu ekipmanlarda değerlendirilebilir.

Başlıca uygulamalar:

Gıda makineleri
Üretim, işleme ve paketleme ekipmanları.

İçecek makineleri
Dolum, proses ve paketleme ekipmanları.

Süt ve süt ürünleri
Süt, yoğurt, peynir ve benzeri ürünlerin işlendiği makineler.

İlaç makineleri
Hijyenik üretim şartlarının önemli olduğu proses ekipmanları.

Kozmetik makineleri
Temizlenebilirlik ve proses hijyeninin önemli olduğu ekipmanlar.

CIP sistemleri
Yerinde temizleme uygulamalarında kullanılan proses ekipmanları.

Hijyenik Bağlantı Elemanları İçin Ürün Seçimi

Hijyenik bağlantı elemanlarında tek bir ürün her uygulamaya uygun değildir.

Doğru ürün seçimi için aşağıdaki bilgilerin bilinmesi faydalıdır:

  • Makinenin kullanım alanı
  • Gıda ile temas durumu
  • Temizleme yöntemi
  • CIP / COP uygulaması
  • Kullanılan temizlik kimyasalları
  • Çalışma sıcaklığı
  • Bağlantı ölçüsü
  • Malzeme gereksinimi
  • Gerekli sertifikasyon

Bu bilgiler doğrultusunda uygun bağlantı elemanı belirlenebilir.

Bay Bağlantı’dan Hijyenik Bağlantı Elemanları

Bay Bağlantı Elemanları olarak paslanmaz bağlantı elemanları ve özel bağlantı çözümleri alanındaki deneyimimizi hijyenik tasarım gerektiren uygulamalara da taşıyoruz.

Hijyenik civata, somun ve diğer hijyenik bağlantı elemanları için ürün ve tedarik seçeneklerini araştırıyor; uygulamanız için uygun ürünün belirlenmesine yardımcı oluyoruz.

Özellikle;

Gıda makineleri
İçecek makineleri
Süt ve süt ürünleri ekipmanları
İlaç makineleri
Kozmetik makineleri
CIP sistemleri
Hijyenik proses ekipmanları

için bağlantı elemanı ihtiyaçlarınızda bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Hijyenik bağlantı elemanı mı arıyorsunuz?

Aradığınız ürünün ölçüsünü, malzemesini, kullanım alanını ve miktarını bize iletin.

Uygun ürün ve tedarik seçeneklerini birlikte değerlendirelim.

Bay Bağlantı Elemanları
Paslanmaz ve özel bağlantı elemanları için teknik tedarik çözümleri.